Czy zatrzymanie dowodu osobistego w zastaw za wypożyczony sprzęt jest legalne?

Z punktu widzenia ustawy o ochronie danych osobowych, najważniejsze są przesłanki lagalizujące przetwarzanie danych osoby korzystającej z usług wypożyczenia sprzętu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne m.in. gdy jest to konieczne do realizacji umowy ( pkt.3 ). Wypożyczenie jakiegokolwiek sprzętu czy urządzenia jest związane z realizacją umowy, wobec tego mamy do czynienia z zaistnieniem podstawy prawnej dopuszczającej przetwarzanie danych znajdujących się na dowodzie osobistym. 

Jednakże pozyskanie danych w oparciu o jedną z przesłanek, o których mowa w art. 23 ust. 1 ( w opisywanym przypadku jest to przesłanka umowy ), nie oznacza, że właściciel wypożyczalni ma prawo do przetwarzania wszystkich danych znajdujących się na dowodzie osobistym. Kluczowy jest bowiem cel przetwarzania pozyskiwanych danych, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt. 2.
Warto w tym miejscu odwołać się do wystąpienia Generalnego Isnpektora Ochrony Danych Osobowych ( GIODO ) ( DOLiS – 035 – 2008/14 ), w którym Generalny Inspektor zwrócił się z prośbą do właściciela OSiR – u o niezatrzymywanie dowodu osobistego w zastaw za kluczyk do szafki w szatni. W treści wystąpienia GIODO odwołał się do art. 26 ustawy, podkreślając wyraźnie, że „(…) dane muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, zbierane dla oznaczonych, zgodnych z prawem celów oraz być adekwatne do celu, w jakim są przetwarzane…”.
Jak dodał GIODO w powyższym wystąpieniu, „(…) cel przetwarzania powinien być zakomunikowany przed ich pozyskaniem, czyli osoba, której dane dotyczą, powinna znać cel przetwarzania jej danych najpóźniej w momencie zbierania danych (…)”.

Kwestię adekwatności zakresu przetwarzanych danych rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2005 r. ( sygn. akt II SA/Wa 917/2005 ), w którym podkreślono, że „(…) adekwatność danych w stosunku do celów ich przetwarzania powinna być rozumiana jako równowaga pomiędzy uprawnieniem osoby do dysponowania swymi danymi a interesem administratora danych. Równowaga zostanie zachowana, jeżeli administrator zażąda wyłącznie danych w zakresie niezbędnym do realizacji celu, czyli korzystanie z określonych usług (…)”.

O ile ustawa o ochronie danych osobowych umożliwia, po spełnieniu powyższych warunków, pozyskanie wszystkich bądź części danych z dowodu osobistego czy nawet całego dokumentu tożsamości, o tyle ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w art. 33 wskazuje, że zabronione jest zatrzymywanie dowodu osobistego, o ile przepisy innej ustawy nie stanowią inaczej. Lecz żadna z przesłanek nie odnosi się do do relacji firma – obywatel.
Art. 55 tej samej ustawy, w pkt. 2, mówi o karze ograniczenia wolności albo karze grzywny, w przypadku gdy osoba zatrzyma bez podstawy prawnej cudzy dowód osobisty.

About Redakcja 310 Articles
Omni Modo to po łacinie „na każdy sposób”. Nazwa naszej firmy to nie przypadek. Na każdy sposób chcemy bowiem pokazywać klientom nasze doświadczenie, profesjonalizm i sukcesy w dziedzinie ochrony danych osobowych.